Woning Colbrandt

Hoe gaan we de materialen uit het bestaande Gentse patrimonium, waardevol maar vaak in slechte staat, zorgvuldiger beheren en hergebruiken bij sloop of renovatie? Veel naoorlogse woningen zijn structureel grotendeels herbruikbaar, maar vertonen een aanzienlijke veroudering van de bouwfysica in de schil. Het ontwerpen van nieuwe gevels rondom deze structuren, zonder te vervallen in louter vormenspel, biedt een cruciale uitdaging aan hedendaagse architecten. In project Colbrandt staan ruimtelijk rendement en circulair bouwen centraal. Niet alleen door eenvoudige ontmanteling volgens de klassieke opvatting, maar ook door zoveel mogelijk bestaand materiaal strategisch te hergebruiken. De verbouwing van deze eengezinswoning omvat een breed scala aan kleine en grote ontwerpstrategieën die gericht zijn op het minimaliseren van nieuwe materialen en het maximaliseren van hergebruik zonder compromissen, zoals urban mining. Daarnaast wordt de waarde van handmatig werk benadrukt in een tijd van stijgende materiaalprijzen en schaarse grondstoffen.

Troeven

Colbrandt omvat een doorgedreven circulair gevelontwerp. Dankzij materiaalbesparend ingenieurswerk vanaf de eerste ontwerpfase werd de bestaande gevel zorgvuldig gedemonteerd door de opdrachtgever, waardoor 90% van de originele gevelstenen hergebruikt werden. De gevel is zelfdragend dankzij profilering, zonder extra muurdikte. Door de gevel te verhogen en het hellend dak plat te maken, wordt de bruikbare binnenruimte vergroot, kan er kostenefficiënt geïsoleerd worden, verschijnt een halfsteens ommuurde daktuin met uitzicht en wordt de totale groene oppervlakte op het perceel vergroot, broodnodig in stedelijk gebied. Circulaire materiaalscreening gaat vooraf aan het ontwerp. De onderdelen worden gesaneerd (asbest), gerecycleerd (gebrekkige zoldervloer krijgt een tweede leven als kant-en-klare bekisting) of liefst integraal hergebruikt (houten balken en kepers, gevelstenen, pannen, etc.). Een minimum aan afbraak en chirurgische ingrepen is namelijk veel waardevoller dan hoogtechnologisch herbruikbaar materiaal. Deze ontwerpstrategieën kunnen de bouwsector veel kwaliteitswinst opleveren, zowel ruimtelijk, bouwfysisch als economisch.